Kolejna wersja reformy PIP
Kolejna wersja reformy PIP
Wiele się zmieniło, ale pomysł przekształcania umów cywilnoprawnych w umowę o pracę nie zniknął. Wprowadzono jednak warunek, po zaistnieniu którego będzie można wydać decyzję. Otóż najpierw inspektor będzie musiał wydać pracodawcy polecenie usunięcia naruszeń dotyczących funkcjonowania umowy cywilnoprawnej lub faktycznego świadczenia pracy przez osobę za wynagrodzeniem - w warunkach umowy o pracę. Oznacza to, że najpierw inspektor wyda pracodawcy polecenie, co umożliwi mu podjęcie działań naprawczych. Dopiero niezastosowanie się do polecenia przez pracodawcę spowoduje możliwość wydania decyzji o przekształceniu umowy.
Jeśli takie polecenie nie zostanie wykonane, dopiero wtedy możliwa będzie decyzja o ustaleniu stosunku pracy. To oznacza, że nie będzie to decyzja „z automatu”, czego najbardziej obawiali się pracodawcy.
Kilka ważnych szczegółów:
- decyzja będzie wywoływać skutki od dnia jej wydania (bez działania wstecz),
- obejmie konsekwencje z zakresu prawa pracy, podatków i ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że pracodawca będzie musiał traktować współpracownika jak pracownika oraz zapłacić należne składki,
- stanie się wykonalna po upływie terminu na odwołanie albo po prawomocnym wyroku sądu,
- od decyzji będzie można się odwołać do sądu pracy (za pośrednictwem OIP) w terminie miesiąca.
Nadal alternatywnie inspektor będzie mógł wnieść pozew do sądu o ustalenie istnienia stosunku pracy – w tym obszarze nie było żadnej zmiany. W porównaniu do wcześniejszych wersji projekt wyraźnie wzmacnia rolę sądu w całym mechanizmie, co ograniczy ryzyko arbitralnych rozstrzygnięć. Aktualny projekt przewiduje możliwość uzyskania zabezpieczenia w toku postępowania sądowego, m.in. ochrony przed wypowiedzeniem. Sąd udzieli zabezpieczenia polegającego na tym, że umowa w trakcie postępowania może zostać zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana jedynie na zasadach określonych w przepisach prawa pracy dotyczących powszechnej i szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. W razie potrzeby, sąd dodatkowo unormuje prawa i obowiązki stron umowy na czas trwania postępowania.
Jeżeli zatem współpracownik złoży wniosek o zabezpieczenie i otrzyma dodatkową ochronę - spowoduje to dodatkowe ryzyka po stronie pracodawcy. Wykonywanie sądowego zabezpieczenia będzie wiązać się z kosztami i koniecznością respektowania zasad o rozwiązywaniu umów o pracę również w stosunku do osoby, która nawet nie została ostatecznie uznana za pracownika. Co więcej, unormowanie praw i obowiązków stron – a więc kształtowanie treści stosunku pracy - nastąpi według uznania sądu.
Dodatkowo w projekcie uwzględniono:
- Możliwość odpłatnego wydania na wniosek przedsiębiorcy interpretacji przez Głównego Inspektora Pracy, co oznacza, że pracodawca będzie mógł skonsultować już zawarte umowy z GIP i upewnić się, że nie stanowią one stosunku pracy. Opłata za wydanie interpretacji wyniesie 40 złotych (płatność wraz ze złożeniem wniosku)
- utrzymanie propozycji zdalnych kontroli, co może ułatwić komunikację między pracodawcą i inspektorem pracy,
- współpracę PIP z ZUS i KAS, która umożliwi wymianę informacji między PIP i tymi organami, a to z kolei spowoduje automatyczny wpływ decyzji o kwalifikacji zatrudnienia na podatki i ZUSy oraz
- wyższe kary za naruszenia prawa pracy - nawet do 90 000 zł.
Jedno jest pewne! Kontrole PIP pozostaną faktem, dlatego warto już teraz zweryfikować umowy i sposób faktycznego wykonywania pracy.
Autor: r. pr. Marta Kopeć, Partner Zarządzający
E-mail: m.kopec@kkz.com.pl
Autor: apl. adw. Zuzanna Kosiorowska
E-mail: z.kosiorowska@kkz.com.pl
