- Wznowienie postępowania karnego -

Czy jest wznowienie postępowania karnego?

Nie w każdym przypadku skazanie równoznaczne jest z ostatecznym zakończeniem postępowania karnego. Pomimo wiary w słuszność wymiaru sprawiedliwości, zdarzyć się może się, że dojdzie do wydania wyroku skazującego, do którego w danych okolicznościach sprawy nigdy nie powinno dojść.

Instytucja wznowienia postępowania karnego stanowi możliwość wzruszenia takiego orzeczenia.

Kto i kiedy może złożyć wniosek o wznowienie postępowania karnego?

Złożenie wniosku o wznowienie postępowania karnego możliwe jest w przypadku spraw prawomocnie zakończonych – czyli takich, w których nie wniesiono środka odwoławczego, a termin na jego wniesienie upłynął, albo takich, w których zapadł już wyrok sądu drugiej instancji.  

Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Natomiast w razie śmierci skazanego, wniosek tez może na jego korzyść złożyć także osoba najbliższa. Wniosek taki objęty jest przymusem adwokacko-radcowskim – oznacza to, że wniosek ten powinien zostać sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. W przypadku niespełnienia wskazanego wymogu, przy nieuzupełnieniu wskazanego wymogu formalnego, sąd ma prawo odmówić przyjęcia takiego środka.

Trudność w sporządzeniu wniosku o wznowienie postępowania karnego wynika z nadzwyczajnego charakteru tej instytucji. Postępowanie o wznowienie postępowania ma na celu wzruszenie treści prawomocnego, często podlegającego już wykonaniu lub nawet wykonanego orzeczenia sądu. Z tego właśnie względu, warunki, jakie należy spełnić przy wznowieniu postępowania, są rygorystyczne. Tak ważnym jest zatem, aby we wniosku inicjującym tego rodzaju postępowanie jak najrzetelniej wykazać ich istnienie.

W jakich sytuacjach może dojść do wznowienia postępowania karnego?

Do wznowienia postępowania karnego może dojść w kilku przypadkach.

W pierwszej kolejności, do wznowienia postępowania karnego dojdzie – zarówno na korzyść, jak i niekorzyść strony – jeśli dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. Przestępstwo takie musi jednak zostać stwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym – chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu wystąpienia negatywnych przesłanek procesowych – jak śmierć oskarżonego, przedawnienie karalności czy znikoma społeczna szkodliwość czynu – lub z powodu zawieszenie postępowania z uwagi na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiająca prowadzenie postępowania.

Na korzyść, jak i niekorzyść strony wznawia się  także postępowanie karne, jeśli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że:

1. skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze;
2. skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary;
3. sąd umorzył lub warunkowo umorzył postępowanie karne, błędnie przyjmując popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu.

Postępowanie wznawia się natomiast wyłącznie na korzyść oskarżonego, jeśli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Na korzyść oskarżonego dochodzi do wznowienia postępowania także wtedy, kiedy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

W wymienionych powyżej sytuacjach, wznowienie postępowania następuje obowiązkowo. 

Istnieje jednak kilka sytuacji, w których do wznowienia może dojść, jednak nie musi – zależy to od oceny sądu w konkretnej sprawy. Przypadkiem takim będzie:

1. sytuacja, w której to oskarżony zobowiązał się do ujawnienia wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa czy istotnych okoliczności jego popełnienia, w zamian za zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary lub jej warunkowego zawieszenia, których to informacji nie potwierdził później w postępowaniu karnym;
2. sytuacja, w której doszło do tzw. umorzenia absorpcyjnego (art. 11 k.p.k.), w przypadku gdy uchylono lub istotnie zmieniono treść prawomocnego wyroku, z powodu którego doszło do umorzenia absorpcyjnego.

Do wznowienia postępowania może dojść również, kiedy sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia lub rozprawy albo doręczono je w inny sposób niż osobiście, bądź gdy oskarżony wykaże, że nie wiedział o terminie oraz o możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność.

W jakim terminie należy złożyć wniosek o wznowienie postępowania karnego?

Możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie jest co do zasady ograniczona żadnym terminem. Wyjątkiem od powyższego jest sytuacja, którą wskazano powyżej – czyli przypadek, w którym sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego. Wznowienie takiego postępowania może nastąpić wyłącznie w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiedzy o zapadłym orzeczeniu.

Co istotne, powyższa zasada dotyczy wznowienia postępowania na korzyść oskarżonego. Wznowienie na niekorzyść oskarżonego może nastąpić zaś wyłącznie w terminie roku od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie.

Kto rozpatruje wniosek o wznowienie postępowania karnego?

W przedmiocie wznowienia postępowania orzeka sąd okręgowy, zaś w przypadku, kiedy chcemy wznowić postępowanie, w którym orzekał jako ostatni sąd okręgowy – orzeka sąd apelacyjny. W przypadku wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego, orzeka Sąd Najwyższy.

Co niezwykle istotne, w razie wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania. Wstrzymując wykonanie orzeczenia, sąd może równolegle zastosować środki w postaci poręczenia majątkowego, poręczenia społecznego, poręczenia osoby godnej zaufania, dozoru Policji, a także zakazu opuszczania kraju lub zatrzymania paszportu.

Jak dochodzi do wznowienia postępowania karnego?

Orzekając o wznowieniu postępowania, sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania. Od takiego rozstrzygnięcia nie przysługuje środek odwoławczy.

Sąd może uniewinnić oskarżonego, jeżeli uchylił zaskarżone orzeczenie, a w sprawie nowe fakty lub dowody wskazują na to, że orzeczenie to jest oczywiście niesłuszne. Sąd może także umorzyć postępowanie. Od wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie przysługuje można się odwołać – chyba, że orzeczenie takie wydał Sąd Najwyższy, wtedy odwołanie jest niedopuszczalne.

Jako Kancelaria posiadamy bogate doświadczenie w występowaniu w postępowaniu sądowym w sprawach o wznowienie postępowania. Oferujemy analizę sprawy w zakresie wystąpienia przesłanek do złożenia wniosku o wznowienie postępowania karnego, a także gwarantujemy sporządzenie wniosku z odpowiednią dokładnością i rzetelnością, wynikającą z wielu lat doświadczenia w podobnych sprawach. Dokładamy wszelkich starań, aby nasz Klient na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania odpowiadał z wolnej stopy oraz zapewniamy pomoc i reprezentację Klienta na etapie całego postępowania.

Usługi świadczone przez kancelarię Kopeć & Zaborowski w zakresie wznowienia postępowania karnego obejmują przykładowo:

• analizę, czy spełnione zostały warunki wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego;
• przygotowanie wniosku o wznowienie postępowania karnego;
• przygotowanie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku;
• przygotowanie kolejnego wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, jeżeli sąd nie uwzględnił poprzedniego wniosku, a istnieją nowe, niewskazane wcześniej okoliczności;
• reprezentację Klienta na wszystkich etapach postępowania o wznowienie postępowania karnego, łącznie z postępowaniem zażaleniowym w przypadku nieuwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku.

Masz problem? Potrzebujesz wsparcia przy sporządzeniu wniosku o wznowienie postępowania karnego? Nie zwlekaj!

Skontaktuj się z nami!

UWAGA! WZNOWIENIE!

W dniu 12 grudnia 2023 r., Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu ustawy covidowej bezterminowo zawieszającego termin przedawnienia karalności przestępstw i kar za przestępstwa oraz przestępstwa skarbowe w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii COVID-19, a także w okresie sześciu miesięcy po ich odwołaniu (sygn. akt: P 12/22).

Czy każda sprawa nadaje się do wznowienia? Od czego zacząć, by sprawdzić czy nasza sprawa się kwalifikuje? Dowiedz się więcej >>>