- Wniosek o zabezpieczenie powództwa -

Czym jest wniosek o zabezpieczenie powództwa?

W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać zabezpieczenia, a sąd może udzielić zabezpieczenia zarówno przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (art. 730 § 1 i 2 k.p.c.). 

Zabezpieczenie powództwa pozwala ochronić roszczenia na czas trwania postępowania, a do jego uzyskania wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Choć wniosek o udzielenie zabezpieczenia powództwa może sformułować każda strona postępowania, jednak najczęściej decyduje się na to strona powodowa.

Jakie są rodzaje zabezpieczenia powództwa?

Na gruncie kodeksu postępowania cywilnego możemy wyróżnić zabezpieczenie roszczeń pieniężnych oraz niepieniężnych. Kodeks zawiera katalog możliwych zabezpieczeń w przypadku obu rodzajów.

Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych może polegać na:

  • zajęciu ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego;
  • obciążeniu nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową;
  • stanowieniu zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgo wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu;
  • obciążeniu statku albo statku w budowie hipoteką morską;
  • ustanowieniu zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
  • ustanowieniu zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego.

Natomiast zabezpieczenie roszczeń niepieniężnych może polegać na:

  • unormowaniu praw i obowiązków stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania;
  • ustanowieniu zakazu zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem;
  • zawieszeniu postępowania egzekucyjnego lub innego postępowania zmierzającego do wykonania orzeczenia;
  • uregulowania sposobu roztoczenia pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem;
  • nakazaniu wpisania stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej lub we właściwym rejestrze.

Jak przebiega postępowanie o zabezpieczenie powództwa?

Co do zasady wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W praktyce jednak rozpatrzenie takiego wniosku wynosi znacznie dłużej i trwa średnio od kilku do kilkunastu tygodni. 

Gdy już Sąd rozpatrzy wniosek o zabezpieczenie powództwa, to doręcza postanowienie w jego przedmiocie z urzędu. W przypadku udzielenia przez Sąd zabezpieczenia – odpis postanowienia trafi do obu stron postępowania, natomiast w przypadku oddalenia wniosku – wyłącznie do wnioskodawcy. Taka praktyka podyktowana jest chęcią ochrony wnioskodawcy, bowiem po otrzymaniu negatywnego postanowienia Sądu I instancji, strona przeciwna mogłaby rozpocząć działania niweczące ewentualne zabezpieczenie powództwa, np. w postaci sprzedaży majątku. 

Postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia powództwa jest co do zasady wykonalne z chwilą jego wydania. Skutkuje to przede wszystkim tym, że jeszcze przed uprawomocnieniem się tegoż zabezpieczenia, można przystąpić do egzekucji postanowienia o zabezpieczeniu. Należy podkreślić, że egzekucja będzie możliwa także wtedy, gdy strona przeciwna złoży zażalenie i będzie się toczyć postępowanie odwoławcze w tej sprawie.

Kiedy warto wnieść wniosek o zabezpieczenie powództwa?

Zabezpieczenie powództwa może przede wszystkim pomóc zabezpieczyć majątek dłużnika, w szczególności, gdy spodziewamy się, że zacznie się go gorączkowo wyzbywać w najbliższej przyszłości. Niepodjęcie działań zabezpieczających mogłoby skutkować przyszłą nieskutecznością egzekucji wyroku.

Uzyskane zabezpieczenie może też w praktyce przyspieszyć egzekucję całości naszych roszczeń. Przykładowo, zabezpieczenie w formie wpisu do Krajowego Rejestru Długów będzie rzutować na wiarygodność i zdolność kredytową pozwanego na tyle, że może zgodzić się on zapłacić dług znacznie wcześniej niż się spodziewaliśmy.

Natomiast w sprawach o naruszenie dóbr osobistych wniosek o zabezpieczenie powództwa może okazać dobrym pomysłem m.in. z tego względu, że pozwoli ograniczyć skalę dalszych naruszeń np. poprzez zakaz publikacji kolejnych szkalujących materiałów. 

Wniosek o zabezpieczenie powództwa warto wnieść jeszcze z innego powodu. Może się zdarzyć, że choć sąd nie udzieli zabezpieczenia, to jednak wygramy sprawę. Jednak dla wielu spraw wniosek o zabezpieczenie może być testem dla powodzenia całego postępowania. W wielu przypadkach takie działanie pozwala znacznie ograniczyć czas i koszty, a także znaleźć inne, polubowne sposoby na zakończenie sprawy.

Jakie są koszty zabezpieczenia powództwa?

Na koniec warto zaznaczyć, że wniosek o zabezpieczenie powództwa ma jeszcze jedną zaletę, jaką są jego koszty. Od wniosku o udzielenie zabezpieczenia pobiera się stałą opłatę w wysokości 100 zł.  Wyjątkiem jest wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego złożonego przed wniesieniem pisma wszczynającego postępowanie, od którego pobiera się czwartą część opłaty należnej od pozwu o to roszczenie. Jednak uiszczoną opłatę zalicza się na poczet opłaty od tego pisma wszczynającego postępowanie, jeżeli zostało wniesione w terminie przewidzianym do tego w przepisach o zabezpieczeniu.

Masz problem? Potrzebujesz wsparcia w związku z zabezpieczeniem powództwa? Nie zwlekaj!

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Co to jest wniosek o zabezpieczenie powództwa?

Wniosek o zabezpieczenie powództwa to pismo procesowe skierowane do sądu, które ma na celu tymczasowe zabezpieczenie praw lub interesów strony przed zakończeniem sprawy sądowej. Umożliwia ochronę roszczenia i zapobieganie jego utracie lub uszczerbku wskutek zwłoki w rozstrzygnięciu sprawy.

Kiedy można złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa?

Wniosek może być złożony jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego, wraz z pozwem, lub w trakcie trwania procesu. Pozwala to na elastyczne reagowanie na zaistniałe potrzeby ochrony prawnej.

Kto może złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa?

Każda strona lub uczestnik postępowania, w tym powód, pozwany, czy osoba trzecia mająca interes prawny.

Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać zabezpieczenie powództwa?

Uprawdopodobnienie istnienia roszczenia, czyli wykazanie, że roszczenie jest słuszne i prawdopodobne, wykazanie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, czyli że brak zabezpieczenia może uniemożliwić lub poważnie utrudnić wykonanie orzeczenia lub spowodować szkodę.

Jakie formy zabezpieczenia można wnioskować?

Zabezpieczenia majątkowe, jak zajęcie rachunku bankowego, nieruchomości, ruchomości, zakaz zbywania lub obciążania majątku, zakazy i nakazy np. w zakresie władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi, inne środki przewidziane w kodeksie postępowania cywilnego adekwatne do charakteru roszczenia.

Do którego sądu należy skierować wniosek o zabezpieczenie powództwa?

Wniosek składa się do sądu właściwego do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji, jeśli wniosek o zabezpieczenie składany jest wraz z pozwem, rozstrzyga ten sam sąd.

Jak szybko sąd rozpatruje wniosek o zabezpieczenie?

Sąd powinien rozpoznać wniosek bezzwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od wpływu wniosku do sądu (art. 737 KPC). W praktyce możliwe jest rozpoznanie wniosku na posiedzeniu niejawnym lub na rozprawie.

Czy złożenie wniosku o zabezpieczenie powództwa wymaga uiszczenia opłaty?

Tak, wniosek o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego przed wszczęciem postępowania podlega opłacie w wysokości ¼ opłaty od pozwu, w pozostałych przypadkach opłata stała wynosi 100 zł, brak opłaty skutkuje zwrotem wniosku.

Czy można odwołać się od decyzji sądu dotyczącej zabezpieczenia powództwa?

Tak, stronie przysługuje zażalenie na postanowienie sądu udzielające lub odmawiające zabezpieczenia. Zażalenie rozpatruje sąd wyższej instancji.

Dlaczego warto korzystać z pomocy prawnika przy składaniu wniosku o zabezpieczenie powództwa?

Prawnik pomoże przygotować wniosek spełniający wymogi formalne i merytoryczne, doradzi jak najlepiej uprawdopodobnić roszczenie i interes prawny, reprezentuje klienta przed sądem podczas procedury zabezpieczającej, wspiera w sporządzaniu zażaleń i negocjacjach, zwiększa szansę na skuteczność i pozytywne rozstrzygnięcie sprawy.

Przejdź do treści
Zgoda na pliki cookie Używamy cookies do obsługi strony, personalizacji treści i reklam. Polityka Cookies
O pliki cookies dba CookieBaner.pl