- System dozoru elektronicznego -
Odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (SDE)
Wyrok sądu skazujący na bezwzględną karę pozbawienia wolności (tzn. bez warunkowego zawieszenia jej wykonania) nie zawsze musi oznaczać osadzenie w więzieniu. Istnieje bowiem możliwość odbywania kary poza zakładem karnym w tzw. systemie dozoru elektronicznego (SDE) zwanym także elektroniczną obrączką.
Na czym polega odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (SDE)?
Przede wszystkim skazany odbywa karę w miejscu swojego zamieszkania. Miejsce przebywania skazanego jest kontrolowane za pomocą specjalnego urządzenia elektronicznego, które pozwala na bieżąco ustalać, czy skazany znajduje się w miejscu określonym przez sąd lub komisję penitencjarną (dozór stacjonarny).
Dodatkowo sąd wydający zgodę na SDE może zaakceptować przedstawiony przez skazanego harmonogram dnia, z którego wynika, w jakich godzinach może on przebywać w innych miejscach niż miejsce zamieszkania np. w pracy lub na uczelni. Zezwolenie na przebywanie poza miejscem zamieszkania może być też udzielone w celu m.in. sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, wykonywania praktyk religijnych, utrzymywania więzi z rodziną i bliskimi, a także korzystania z opieki medycznej. Okres przebywania poza miejscem stałego pobytu nie może przekroczyć 12 godzin dziennie.
Odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego (SDE) pozwala zatem na prowadzenie trybu życia zbliżonego do życia na wolności, oczywiście w zakresie uzgodnionym z sądem i kuratorem.
Kiedy można odbywać karę w systemie dozoru elektronicznego (SDE)?
Aby możliwe było odbywanie kary w SDE, spełnione łącznie muszą być następujące warunki:
- orzeczona kara pozbawienia wolności nie przekracza 1,5 roku albo wobec skazanego orzeczono karę w wymiarze niższym niż 3 lata, którą odbywa w zakładzie karnym, a pozostała do odbycia część tej kary wynosi nie więcej niż 6 miesięcy (z wyłączeniem sytuacji szczególnych m.in. recydywy wielokrotnej);
- odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (SDE) nie stoją na przeszkodzie szczególne względy wskazujące, że w razie odbycia kary w tym systemie nie zostaną osiągnięte cele kary;
- skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;
- osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły pisemną, uprzednią zgodę,
- odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne (warunek ten związany jest z zasięgiem oraz liczbą aktualnie dostępnych nadajników).
Dodatkowo przepisy przewidują, że w przypadku skazanego, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w SDE, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym, zaś w przypadku skazanego odbywającego już karę w zakładzie karnym – jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego.
Jak przebiega procedura związana z udzieleniem zgody na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego?
Zezwolenie na wykonywanie kary pozbawienia wolności w SDE wydaje sąd penitencjarny lub komisja penitencjarna działająca w zakładzie karnym, do którego trafił skazany. Komisja penitencjarna udziela zezwolenia na zasadach podobnych jak w przypadku sądu, jednak orzeczona kara pozbawienia wolności nie może przekraczać 4 miesięcy.
Przesłanki udzielenia zezwolenia na system dozoru elektronicznego (SDE) są bardzo ogólnikowe, w trakcie postępowania o udzielenie tego zezwolenia trzeba przekonać sąd, że skazany nie jest osobą zdemoralizowaną, a także że kara odbywana w tym systemie pozwoli na osiągnięcie celów wychowawczych i resocjalizacyjnych.
Na postanowienie sądu w przedmiocie zezwolenia na SDE przysługuje zażalenie do sądu odwoławczego. Na decyzję komisji penitencjarnej w przedmiocie zezwolenia na SDE przysługuje skarga do sądu penitencjarnego. Jeżeli sąd lub komisja penitencjarna udzielą zezwolenia na SDE, ale prokurator się temu sprzeciwia, postanowienie sądu (decyzja komisji) o udzieleniu zezwolenia na SDE staje się wykonalne dopiero z chwilą jego uprawomocnienia.
Ważne!
Jeżeli sąd nie udzielił zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego (SDE), możliwe jest złożenie kolejnego wniosku, jednakże dopiero po upływie 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia przez sąd.
W postępowaniu o udzielenie zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego warto skorzystać z usług profesjonalnej kancelarii prawnej.
Nasze usługi obejmują:
- analizę, czy spełnione zostały warunki wystąpienia z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego (SDE);
- przygotowanie wniosku o udzielenie zezwolenia na SDE;
- przygotowanie kolejnego wniosku o udzielenie zezwolenia na SDE, jeżeli sąd odmówił udzielenia tego zezwolenia, a od dnia wydania postanowienia upłynęły 3 miesiące;
- reprezentację przed sądem (lub komisją penitencjarną) na wszystkich etapach postępowania o udzielenie zezwolenia na SDE, łącznie z postępowaniem zażaleniowym w przypadku nieudzielenia przez sąd takiego zezwolenia.
Masz problem? Potrzebujesz wsparcia w zakresie uzyskania możliwości odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego (SDE)? Nie zwlekaj!
Skontaktuj się z nami!
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Co to jest System Dozoru Elektronicznego?
System Dozoru Elektronicznego (SDE) to forma odbywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym, przy użyciu elektronicznych urządzeń monitorujących, pozwalająca na kontrolowanie miejsca pobytu skazanego.
Kto może skorzystać z SDE?
Skazani na karę pozbawienia wolności do 1,5 roku (lub do 3 lat, jeśli pozostały czas do odbycia kary nie przekracza 6 miesięcy) oraz osoby skazane na karę zastępczą pozbawienia wolności mogą ubiegać się o odbywanie kary w SDE.
Jakie warunki trzeba spełnić, by uzyskać zgodę na SDE?
Posiadanie stałego miejsca pobytu, zgoda pełnoletnich współzamieszkujących, brak przeciwwskazań technicznych i organizacyjnych, pozytywna opinia komisji penitencjarnej, brak przeszkód ze względów bezpieczeństwa i ocena stopnia demoralizacji.
Jak wygląda procedura uzyskania SDE?
Skazany (lub jego pełnomocnik) składa wniosek do sądu penitencjarnego właściwego terytorialnie, do którego dołącza zgodę współzamieszkujących oraz inne wymagane dokumenty. Sąd podejmuje decyzję i przy pozytywnej ocenie zezwala na odbywanie kary poza zakładem karnym.
Jakie obowiązki ma osoba objęta dozorem elektronicznym?
Przebywanie w wskazanym miejscu w określonych godzinach, noszenie elektronicznego nadajnika, współpraca z kuratorem i sędzią penitencjarnym, informowanie o przestrzeganiu warunków dozoru.
Co się dzieje, gdy osoba naruszy warunki SDE?
Naruszenie zasad może skutkować natychmiastowym przeniesieniem do zakładu karnego i odbywaniem kary w zwykłych warunkach.
Jakie są korzyści stosowania SDE?
Pozwala zachować więzi rodzinne, kontynuować naukę lub pracę, jest bardziej humanitarną formą odbywania kary i zmniejsza przeludnienie zakładów karnych.
Czy każda osoba skazana może ubiegać się o SDE?
Nie – m.in. recydywiści i osoby zagrażające bezpieczeństwu publicznemu nie są kandydatami do SDE.
Czy wniosek o SDE można wnieść samodzielnie?
Można, ale ze względu na formalności i wymogi prawne zaleca się skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Dlaczego warto korzystać z pomocy prawnika przy SDE?
Prawnik przygotuje wniosek, reprezentuje przed sądem, doradza w zakresie warunków i skutków prawnych, co zwiększa szanse na uzyskanie zezwolenia i komfortowe odbywanie kary.






