- Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) -
Czym jest Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz)?
Europejski Trybunał Praw Człowieka z siedzibą w Strasburgu to międzynarodowy organ powołany do orzekania w sprawach praw człowieka zapisanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i protokołach dodatkowych, rozpatrując skargi obywateli 46 państw członkowskich Rady Europy, które ratyfikowały Konwencję.
Kto może wnieść skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz)?
Skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka może wnieść każda osoba, grupa osób lub organizacja pozarządowa, która uważa, że została ofiarą naruszenia praw zawartych w wyżej wskazanej Konwencji lub dołączonych do niej protokołach dodatkowych.
Ze skargą taką wystąpić mogą także osoby, które zostały dotknięte wskutek naruszenia praw innych osób (najczęściej w roli takiej występują krewni osób poszkodowanych).
Kiedy można wnieść skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz)?
Co istotne, z powyższą skargą wystąpić można dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych przewidzianych prawem wewnętrznym – w przypadku Polski będzie to więc co do zasady wyczerpanie co najmniej dwuinstancyjności postępowania.
Jaki jest termin na wniesienie skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz)?
Termin złożenia skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) wynosi 4 miesiące od daty podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie, zatem istotnym jest, aby podjąć działania zmierzające do złożenia skargi w możliwie jak najszybszym terminie.
Jak należy sporządzić skargę do europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz)?
Skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) wnosi się na specjalnym urzędowym formularzu.
Skarga taka nie może być tożsama ze złożoną już wcześniej do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka skargą, chyba że w sprawie ujawniły się nowe okoliczności mające znaczący wpływ na analizowaną sprawę. Skarga nie może być także złożona w tej samej sprawie, w której skierowano już pismo do innego międzynarodowego organu ochrony praw człowieka – np. do Rady Praw Człowieka ONZ.
Co może orzec w wyniku skargi Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz)?
Jeśli Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdzi, że złożona skarga jest zasadna, wydaje w tej sprawie orzeczenie. W swoim wyroku nakłada na państwo obowiązek dostosowania swojego prawa wewnętrznego z prawem wynikającym z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Powyższe polegać może na wznowieniu postępowania, wydaniu decyzji o wypłaceniu odszkodowania, zwolnieniu z aresztu, a nawet na zmianie obowiązujących przepisów prawa. Europejski Trybunał Praw Człowieka może również orzec o zadośćuczynieniu dla skarżącego.
Co jest zarządzenie tymczasowe?
W sprawach w przedmiocie skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka można występować także z wnioskiem o zarządzenie środka tymczasowego.
Środek taki jest środkiem o charakterze pilnym, które ma zastosowanie, gdy zachodzi bezpośrednia obawa wyrządzenia nieodwracalnej szkody na skutek naruszenia któregoś z głównych praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Środek tymczasowy znajduje zastosowanie najczęściej w przypadkach wydaleń lub ekstradycji cudzoziemców, kiedy skarżący ma podstawy, aby twierdzić, że w kraju, w którym ma się znaleźć, będzie traktowany w sposób zagrażający jego prawu do życia lub narażony na tortury lub inne nieludzkie traktowanie.
Jeśli w sprawie coraz bliżej jest do wydania ostatecznej decyzji, a zachodzi ryzyko natychmiastowego jej wykonania, skarżący powinien złożyć wniosek o środek tymczasowy bezzwłocznie, jeszcze w okresie oczekiwania na nią. Co więc istotne – z wnioskiem o zastosowanie tego środka można wystąpić także przed złożeniem oficjalnej skargi.
Zakres świadczonych usług związanych z wniesieniem skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka:
- analiza, czy spełnione zostały warunki wystąpienia ze skargą do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;
- przygotowanie skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;
- przygotowanie wniosku o zastosowanie środka tymczasowego (jeśli zachodzi taka potrzeba);
- reprezentowanie Klienta na wszystkich etapach postępowania;
- pomoc w uzyskaniu wsparcia odpowiednich organizacji i instytucji np. Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka etc.
Masz problem? Potrzebujesz wsparcia w zakresie wniesienia skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz)? Nie zwlekaj!
Skontaktuj się z nami!
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Czym jest Europejski Trybunał Praw Człowieka?
Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) to międzynarodowy sąd powołany do rozpatrywania skarg dotyczących naruszenia praw człowieka gwarantowanych w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Siedziba Trybunału znajduje się w Strasburgu, Francja. Trybunał jest organem Rady Europy i działa od 1959 roku. Polska przystąpiła do Rady Europy w 1991 roku i ratyfikowała Konwencję w 1993 roku.
Jakie prawa chroni ETPCz?
ETPCz chroni prawa zawarte w Konwencji i jej protokołach, takie jak: prawo do życia, zakaz tortur, prawo do rzetelnego procesu sądowego, wolność wyrażania opinii, prawo do poszanowania życia prywatnego, zakaz dyskryminacji, zakaz nieludzkiego traktowania, prawo do skutecznego środka odwoławczego i inne. Konwencja zawiera katalog podstawowych praw i wolności, które państwa członkowskie zobowiązują się zapewnić.
Kto może złożyć skargę do ETPCz?
Każda osoba fizyczna, organizacja pozarządowa lub grupa jednostek, które uważają, że ich prawa zawarte w Konwencji zostały naruszone przez jedno z państw członkowskich Rady Europy. Przed złożeniem skargi muszą wyczerpać wszystkie krajowe środki odwoławcze dostępne w danym państwie. Skarga musi być wniesiona w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia się ostatniego orzeczenia krajowego lub decyzji.
Jak przebiega postępowanie przed ETPCz?
Po wniesieniu skargi Trybunał ocenia, czy spełnia ona wymogi formalne i czy została wyczerpana krajowa droga odwoławcza. Następnie następuje rozpatrzenie merytoryczne, które może odbyć się w składzie jednoosobowym, komitecie (3 sędziów), izbie (7 sędziów) lub wielkiej izbie (17 sędziów). ETPCz wydaje wyroku wiążące dla państwa, którego dotyczy skarga.
Czy Trybunał może zmienić wyrok krajowy?
ETPCz nie zmienia wyroków sądów krajowych, ale może uznać, że doszło do naruszenia praw człowieka i nakazać państwu podjęcie działań naprawczych, takich jak przyznanie odszkodowania czy zmiana przepisów. Państwo jest zobowiązane do wykonania orzeczenia Trybunału, zgodnie z zasadą poszanowania Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Jakie są skutki orzeczenia ETPCz dla Polski?
Polska zobowiązana jest do wykonywania wyroków ETPCz i dostosowania swojego prawa oraz praktyki sądowej do standardów Konwencji. Orzecznictwo Trybunału wpływa na reformy prawne i praktykę wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Naruszenia stwierdzone przez ETPCz mogą prowadzić do wypłaty odszkodowań indywidualnym skarżącym.
Jakie formy organizacyjne ma ETPCz?
Skład jednoosobowy – bada dopuszczalność skargi, Komitet – 3 sędziów orzekających w sprawach o ugruntowanym orzecznictwie, Izba – 7 sędziów, podstawowy organ orzekający, Wielka Izba – 17 sędziów, rozpatruje odwołania od wyroków Izb i wyjątkowo ważne sprawy, Zgromadzenie Plenarne – wszyscy sędziowie, zajmuje się wyłącznie sprawami administracyjnymi.
Jak długo trwa rozpatrzenie skargi przez ETPCz?
Czas rozpatrzenia zależy od złożoności sprawy, ale przeciętnie trwa od kilku miesięcy do kilku lat. ETPCz stara się zapewnić efektywne rozstrzygnięcie, wprowadzając uproszczenia proceduralne dla spraw niebudzących wątpliwości.
Czy skarga do ETPCz jest odpłatna?
Nie, złożenie skargi do ETPCz jest wolne od opłat. Jednak konieczne jest spełnienie wymogów formalnych i proceduralnych, co często wymaga pomocy prawnika.
Dlaczego warto korzystać z pomocy prawnika przy skardze do ETPCz?
Prawnik pomoże przygotować skargę, spełniając wymagania formalne i proceduralne Trybunału, reprezentuje skarżącego w toku postępowania, przygotowując odpowiedzi i argumentację, dba o terminowość i kompletność dokumentów, pomaga w interpretacji orzeczeń ETPCz i egzekwowaniu praw wynikających z wyroku, wspiera poprzez kompleksowe doradztwo prawne na każdym etapie postępowania.