- Rozwód -

Czym jest rozwód? 

Kiedy małżonkowie nie widzą już szans na prowadzenie dalszego wspólnego życia, konieczne staje się uregulowanie wszelkich wiążących ich kwestii.

Idealną sytuacją jest  wypracowanie zgodnego stanowiska w takich kwestiach jak:

  • podział wspólnego majątku;
  • opieka i kontakty z małoletnimi dziećmi;
  • dalszy byt prawny wspólnie prowadzonych przedsięwzięć gospodarczych.

Kto może żądać rozwodu? 

Rozwodu może żądać każdy z małżonków, warunkiem jest aby pomiędzy małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia. Wspólne pożycie polega na duchowej, fizycznej oraz gospodarczej więzi. O zupełnym rozkładzie możemy mówić wtedy, gdy zerwaniu uległy wszystkie wymienione więzi łączące małżonków. Proces ten powinien także być rozciągnięty w czasie, nie zaś być wynikiem jednorazowego zdarzenia.

Gdzie wnosi się pozew o rozwód? 

Pozew o orzeczenie rozwodu wnosi się do sądu okręgowego, w okręgu którego małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym nadal zamieszkuje lub ma miejsce zwykłego pobytu. Jeśli nie występują powyższe okoliczności, właściwym sądem będzie sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda. Opłata od pozwu wynosi 600 zł.

Co powinno być w pozwie rozwodowym? 

Do pozwu rozwodowego należy dołączyć szereg dokumentów. Dokumentami obligatoryjnymi, czyli koniecznymi do złożenia w każdej sprawie rozwodowej są: odpis aktu małżeństwa, w przypadku posiadania małoletnich dzieci – odpisy aktów urodzenia dzieci. W sprawach rozwodowych, w których konieczne staje się określenie wysokości świadczeń alimentacyjnych należy złożyć także rozliczenie podatkowe i zaświadczenie o dochodach. Dokumenty należy złożyć w oryginale.

Pozostałe dokumenty dołączane do pozwu zmierzać mają do udowodnienia konkretnych faktów np. winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego. Wśród takich dowodów wymienić możemy korespondencję, zdjęcia z portali społecznościowych czy nagrania.

W pozwie, tak jak w każdym innym piśmie procesowym musimy wskazać:

  • oznaczenie sądu, do którego pozew jest skierowany,
  •  imię i nazwisko powoda oraz pozwanego wraz z numerami PESEL,
  • adresy miejsca zamieszkania powoda oraz pozwanego,
  • oznaczenie rodzaju pisma (pozew o rozwód),
  • uzasadnienie,
  • podpis powoda,
  • wymienienie załączników (np. dokumenty, które stanowią dowody w sprawie).

Pozew musi zawierać także sprecyzowane roszczenie, tj. czy powód wnosi o orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie, czy z orzekaniem o winie. W pozwie należy także wskazać dowody, które stanowią podstawę żądania wraz z przytoczeniem tzw. tezy dowodowej, tj. określeniem faktów do wykazania jakich zmierzają poszczególne dowody.

Kiedy rozwód jest niemożliwy? 

Mimo trwałego rozkładu pożycia orzeczenie rozwodu nie jest możliwe, gdy sprzeciwia się temu dobro wspólnego małoletniego dziecka małżonków. Do orzeczenia rozwodu nie dojdzie także, gdy byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego zwłaszcza wówczas, gdy jedno z małżonków jest nieuleczalnie chore, wymaga pomocy i rozwód dla niego stanowi rażącą krzywdę. Do orzeczenia rozwodu nie dojdzie także wówczas gdy, żąda tego małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Co może orzec sąd w wyroku rozwodowym? 

W przypadku gdy sąd stwierdzi, że za rozpad małżeństwa odpowiada któryś z małżonków, wyda wyrok rozwodowy z orzeczeniem o winie.

–  rozwód z orzeczeniem winy jednej strony tj. rozwód z winy jednego z małżonków:

  • rozwód z winy żony;
  • rozwód z winy męża;

Aby danemu małżonkowi przypisać winę w rozwodzie pomiędzy jego zachowaniem a rozkładem wspólnego pożycia musi zachodzić związek przyczynowy. Najczęściej jako powody uzasadniające uznanie winy wymienia się: zdradę, nałogi, bezczynny tryb życia, brak wzajemnej pomocy, przemoc fizyczną, psychiczną i ekonomiczną. 

Konieczne jest odpowiednie wykazanie winy w rozkładzie pożycia. W tym celu należy przedłożyć wraz z pozwem wszelkie dowody, który przemawiają za winą współmałżonka. Często zdarzają się sytuację, iż Sąd uzna za winnych oboje małżonków. Konsekwencją orzeczenia rozwodu z winy jednego z małżonków może być zobowiązanie do świadczeń alimentacyjnych na rzecz byłego małżonka.

Czy w sprawie rozwodowej możliwa jest mediacja? 

W przypadku gdy małżonkowie nie potrafią sami wypracować wspólnego stanowiska z pomocą może przyjść mediator. Sąd, za zgodą małżonków może skierować ich do wybranego mediatora, który podczas bezpośrednich spotkań pomoże małżonkom w osiągnięciu ugody. Mediację można przeprowadzić także przed rozpoczęciem postępowania sądowego i jako załącznik do pozwu przedstawić porozumienie małżeńskie – spisane podczas mediacji.

 Potrzebujesz wsparcia w kwestiach dotyczących rozwodu?

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Ile trwa postępowanie rozwodowe?

Długość sprawy zależy od okoliczności konkretnej sytuacji. Wpływ ma m.in. zgodność stron, obecność małoletnich dzieci czy spór o winę. Sprawy bez orzekania o winie – mogą zakończyć się nawet w trakcie jednej rozprawy. Przy sporach o winę – sąd przesłuchuje świadków, analizuje dowody, co przedłuża postępowanie (często o wiele miesięcy). Gdy pojawiają się kwestie opieki nad dziećmi lub majątku – czas trwania sprawy może wynosić nawet kilka lat.

Czy do rozwodu potrzebne są dowody winy?

Dowody winy są istotne tylko wtedy, gdy małżonek żąda orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy drugiej strony. Przykłady dowodów: zeznania świadków, korespondencja (SMS, e-mail), dokumenty finansowe, a nawet zdjęcia. Bez orzekania o winie – sąd nie analizuje przyczyn rozpadu pożycia, co znacząco upraszcza procedurę.

Czy muszę być obecny/a w sądzie podczas rozwodu?

Co do zasady obecność stron jest obowiązkowa, ponieważ sąd musi ustalić, czy nastąpił trwały i zupełny rozpad pożycia. Obowiązkowa pierwsza rozprawa – sąd przesłuchuje oboje małżonków. Możliwe wyjątki – np. choroba lub inne ważne przeszkody, ale konieczne jest przedłożenie stosownych zaświadczeń i wniosków. Pełnomocnik (adwokat) – może reprezentować stronę w późniejszych etapach, co ogranicza konieczność osobistego udziału.

Co jeśli małżonek nie zgadza się na rozwód?

Sprzeciw jednej strony nie blokuje automatycznie postępowania. Sąd bada, czy istnieje trwały i zupełny rozpad pożycia (brak więzi emocjonalnej, fizycznej i gospodarczej). Jeżeli sąd potwierdzi nieodwracalność rozpadu małżeństwa, może orzec rozwód nawet wbrew woli drugiego małżonka. Jedynym ograniczeniem jest sytuacja, gdy rozwód zagrażałby dobru wspólnych małoletnich dzieci lub sprzeciwiałby się zasadom współżycia społecznego.

Czy można rozwieść się bez orzekania o winie?

Tak, jest to częsta i stosunkowo prosta procedura, jeśli oboje małżonkowie zgodnie wyrażą taką wolę. Zalety: krótsze postępowanie, mniejszy stres, brak potrzeby zbierania dowodów winy. Wady: brak możliwości żądania alimentów na swoją rzecz (wyjątek – niedostatek po rozwodzie). W praktyce: najczęściej wybierane rozwiązanie w celu szybszego „rozdzielenia dróg życiowych”.

Jak rozwód wpływa na dzieci?

W przypadku, gdy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd musi uregulować ich sytuację. Władza rodzicielska – sąd decyduje, czy pozostaje przy obojgu rodzicach, czy zostaje ograniczona jednemu z nich. Miejsce zamieszkania dziecka – sąd wskazuje, z którym z rodziców dziecko będzie mieszkać na stałe. Kontakty z dzieckiem – ustalane są terminy i formy spotkań (weekendy, święta, wakacje). Alimenty – sąd określa wysokość obowiązku finansowego jednego z rodziców.

Czy sprawa o rozwód obejmuje podział majątku?

Sąd może dokonać podziału majątku, ale tylko wtedy, gdy nie spowoduje to znaczącego wydłużenia sprawy. Podział w ramach rozwodu – rzadziej spotykany, wymaga zgody stron i prostego majątku. Oddzielna sprawa – najczęściej prowadzona po zakończeniu rozwodu, szczególnie przy skomplikowanych majątkach (np. nieruchomości, firmy, kredyty). Korzyść praktyczna: rozdzielenie spraw pozwala szybciej uzyskać rozwód.

Jakie dokumenty są potrzebne do wniesienia pozwu o rozwód?

Do pozwu należy załączyć odpowiednie dokumenty oraz opłacić wpis sądowy. Odpis skrócony aktu małżeństwa. Odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci. Dowód uiszczenia opłaty sądowej (obecnie 600 zł). Ewentualne dowody świadczące o rozpadzie pożycia (np. wydruki korespondencji, zaświadczenia lekarskie).

Ile kosztuje rozwód?

Koszty zależą od charakteru sprawy i stopnia jej zawiłości. Opłata sądowa za pozew rozwodowy – 600 zł. Koszty wsparcia prawnika – uzależnione od kancelarii i zakresu pomocy (przygotowanie pozwu, udział w rozprawach, negocjacje). Dodatkowe opłaty – np. za opinię biegłych w sprawach dotyczących dzieci, koszty świadków, tłumaczeń czy postępowań majątkowych.

Czy warto skorzystać z pomocy adwokata w sprawie rozwodowej?

Choć nie jest to obowiązkowe, pomoc profesjonalisty zazwyczaj znacząco ułatwia cały proces. Korzyści: prawidłowe przygotowanie pozwu i pism procesowych, reprezentacja przed sądem i negocjacje z drugą stroną, ograniczenie stresu – klient nie musi samodzielnie mierzyć się z formalnościami, ochrona interesów majątkowych i rodzinnych. Praktyka: w szczególnie trudnych sprawach (spory o dzieci, o winę, o majątek) wsparcie pełnomocnika jest silnie rekomendowane.

Przejdź do treści