- Odroczenie wykonania kary grzywny -

Czy  można odroczyć wykonanie kary grzywny? 

W przypadku grzywny, odmiennie od kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, w świetle obowiązujących przepisów, nie jest możliwe odroczenie wykonania kary grzywny.

Skazanego na grzywnę wzywa się do jej uiszczenia w terminie 30 dni, a w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu grzywny dochodzi się w ramach egzekucji.

Nie oznacza to jednak, że ustawodawca nie przewidział instytucji umożliwiającym skazanemu zapłacenia grzywny w późniejszym terminie.

Brak środków na natychmiastowe wykonanie grzywny – co zrobić?

Choć kara grzywny, w aktualnym brzmieniu Kodeksu karnego wykonawczego, nie może być odroczona, to alternatywnym rozwiązaniem umożliwiającym uniknięcie natychmiastowej egzekucji jest złożenie wniosku o rozłożenie grzywny na raty na czas nieprzekraczający 1 roku licząc od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym zakresie.

Kiedy można domagać się rozłożenia grzywny na raty? 

Tylko w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, a zwłaszcza gdy wysokość grzywny jest znaczna, można rozłożyć grzywnę na raty na okres 3 lat.

Przesłankami, które muszą być spełnione, aby wniosek o rozłożenie grzywny na raty był skuteczny i został przez sąd uwzględniony jest powołanie i udowodnienie wystąpienia okoliczności wskazujących na to, że natychmiastowe wykonanie grzywny pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.

Kryteria oceny, czy dana sytuacja materialna skazanego lub jego rodziny faktycznie może zostać zakwalifikowana jako stan uzasadniający stwierdzenie, że natychmiastowe uiszczenie grzywny doprowadzi do „zbyt ciężkich skutków” nie są w żaden sposób w ustawie sprecyzowane, co oznacza, że każda sprawa jest przez sąd rozpatrywana indywidualnie. Z tego właśnie względu jest to szerokie pole dla obrońcy, bowiem istotnym jest, aby składany wniosek był odpowiednio sformułowany i uzasadniony, a załączniki właściwie skompletowane. Argumentacja prawna i faktyczna sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika zwiększa szansę na skuteczność złożonego wniosku.

Ustalenia co do stanu majątkowego skazanego i jego rodziny sąd dokonuje na podstawie jego ogólnej sytuacji materialnej powiązanej z aktualnymi danymi faktycznymi sprawy tj. sytuacji rodzinnej, stanem zdrowia skazanego, wykształcenia, zawodem oraz możliwościami zarobkowymi. Także nagły zwiększony, jednorazowy wydatek spowodowany nadzwyczajną sytuacją życiową czy biznesową odpowiednio udokumentowany i przedstawiony sądowi może dawać podstawy do uwzględnienia wniosku skazanego.

Na postanowienie sądu w przedmiocie rozłożenia grzywny na raty skazanemu przysługuje zażalenie.

Uwaga!

Po ujawnieniu się nowych okoliczności lub uprzednio sądowi nieznanych lecz istotnych dla rozstrzygnięcia, sąd może odwołać rozłożenie grzywny na raty.

Czy grzywnę można umorzyć? 

Jeżeli skazany, z przyczyn od niego niezależnych, nie uiścił grzywny, a wykonanie kary w drodze egzekucji było lub stało się niemożliwe lub niecelowe, sąd w szczególnie uzasadnionych przypadkach może grzywnę umorzyć w części, a wyjątkowo – również w całości.

Przykładową sytuacją, która może kwalifikować się do umorzenia grzywny jest nagła ciężka choroba skazanego, która trwale pozbawia go możliwości zarobkowych, a majątek posiadany nie pozwala na egzekucję środków pieniężnych.

Z uwagi na to, że ustawodawca również i w tym przypadku nie sprecyzował co należy rozumieć za „uzasadniony szczególny przypadek” dla skuteczności działań w postępowaniu penitencjarnym ważne jest, aby składając wniosek o umorzenie grzywny trafnie uzasadnić okoliczności, które można by uznać za „uzasadniony szczególny przypadek”, wzmacniając argumentację precyzyjnie wyselekcjonowanym orzecznictwem sądów i poglądami doktryny.

Czy grzywnę można odpracować?

Jeżeli skazany nie uiścił grzywny w terminie, a egzekucja grzywny nieprzekraczającej 120 stawek dziennych (lub grzywny określonej kwotowo do wysokości nieprzekraczającej 240.000 zł) okazała się bezskuteczna bądź z okoliczności sprawy wynika, że byłaby bezskuteczna, sąd może w zamienić grzywnę na karę społecznie użyteczną przyjmując że 10 stawek dziennych jest równoważny miesiącowi pracy społecznie użytecznej (z zaokrągleniem w górę do pełnego miesiąca), a w przypadku grzywny określonej kwotowo miesiąc pracy społecznie użytecznej jest równoważny grzywnie w kwocie 20.000 zł.

Pracę społecznie użyteczną określa się w miesiącach, a jej wymiar godzin ustala się w przedziale od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd orzekając o tej formie kary zastępczej kieruje się dyrektywami wymiaru kary na zasadach adekwatnych do tych, które są brane pod uwagę przez sąd wydając wyrok, dlatego ważne jest aby obrońca bądź sam skazany wykazał tu procesową inicjatywę i przedstawił sądowi wszelkie okoliczności łagodzące tj. choćby wzorowy sposób zachowania po popełnieniu czynu, starania o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, czy pojednanie z pokrzywdzonym.

Co istotne i korzystne z punktu widzenia interesu skazanego, odbywając karę pozbawienia wolności niebędącą zastępczą karą pozbawienia wolności sąd może orzec, że praca społecznie użyteczna (zastępcza za karę grzywnę) będzie wykonywana w trakcie pobytu skazanego w więzieniu. Aby to było możliwe, skazany w tym przedmiocie winien skierować do sądu wniosek, a zgodę w tym przedmiocie musi wyrazić także dyrektor zakładu karnego, w którym skazany przebywa. Jest to dobra alternatywa dla osób, wobec których orzeczono dwie różnorodzajowo kary. Po opuszczeniu zakładu karnego i po zrealizowaniu prac społecznie użytecznych skazany wychodzi na wolność rozliczony z wymiarem sprawiedliwości, co ma także znaczenie w kontekście instytucji zatarcia skazania, po którym następuje usunięcie wpisów w rejestrze karnym. 

Czy za niezapłaconą grzywnę można iść do więzienia?

Niestety w skrajnym przypadku, gdy egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd zarządza (a więc nie jest to uprawnienie, a obligatoryjne działanie sądu) wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, ale tylko w przypadku gdy skazany złoży (i) oświadczenie, że nie wyraża zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej lub uchyla się od jej wykonania albo (ii) zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną jest niemożliwa lub niecelowa. 

O ile złożenie oświadczenia przez skazanego o braku zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej jest działaniem obiektywnym, tak uznanie orzeczenie prac w zamian za grzywnę za niecelowe – podobnie jak w innych przepisach dotyczących grzywny – jest pojęciem nieostrym i przez ustawodawcę niedoprecyzowanym, zatem istotnym jest aby podjąć samodzielnie lub powierzyć profesjonaliście podjęcie działań zmierzających do wykazania przed sądem, że przesłanka braku celowości nie zachodzi, tak aby przeciwdziałać możliwości zamiany grzywny na karę zastępczą pozbawienia wolności.

W przypadku orzeczenia kary pozbawienia wolności jako kary zastępczej za grzywnę, rolą obrońcy jest niezwłoczne podjęcie działań zmierzających do uchylenia takiego orzeczenia, ew. wstrzymania wykonania ww. kary.

Kodeks karny wykonawczy zawiera przepisy umożliwiające skazanemu oraz jego obrońcy podjęcie działań o szerokim spektrum. Charakterystyczne dla postępowań wykonawczych jest jednak to, że są one dość dynamiczne, a zatem w krótkim czasie sąd może podjąć decyzje procesowe daleko ingerujące w życie skazanego, dlatego nasi Klienci podejmując z nami współpracę mają gwarancję naszych niezwłocznych i szeroko zakrojonych działań ukierunkowanych na zminimalizowanie skutków związanych z orzeczoną karą.

Usługi kancelarii Kopeć & Zaborowski w zakresie związanym z płatnością kary grzywny  obejmują m.in.:

• analizę, czy spełnione zostały warunki wystąpienia z wnioskiem o rozłożenia kary grzywny na raty lub wniosku o jej umorzenie;
•  wsparcie przy zgromadzeniu kompletu dokumentów, które uprawdopodobniłyby wystąpienie szczególnych okoliczności uniemożliwiających natychmiastowe uiszczenie grzywny;
• przygotowanie wniosku o rozłożenie grzywny na raty lub umorzenie grzywny w części bądź w całości;
•  przygotowanie zażalenia na orzeczenia sądów wydane w przedmiocie grzywny;
•  przygotowanie wniosku o wstrzymanie wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności, wniosku o orzeczenie zastępczej pracy społecznie użytecznej w zamian za grzywnę podczas odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym;
•  przygotowanie kolejnego wniosku o rozłożenie grzywny na raty lub jej umorzenie , jeżeli sąd odmówił udzielenia przerwy, a istnieją nowe, niewskazane wcześniej okoliczności;
• reprezentację przed sądem na wszystkich etapach postępowania związanych z wykonaniem grzywny, łącznie z postępowaniem zażaleniowym.

Masz problem? Potrzebujesz wsparcia w zakresie kary grzywny? Nie zwlekaj!

Skontaktuj się z nami!

Zapraszamy także do zapoznania się z naszą pełną ofertą dotyczącą prawa karnego.