Co wyróżnia umowy zlecenia?
Co wyróżnia umowy zlecenia?
Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jest to umowa starannego działania - tak jak umowa o pracę. Umowa może być zawarta w dowolnej formie (nie tylko pisemnej).
Co więcej:
- Umowa zlecenia jest umową odpłatną, lecz może być wykonywana nieodpłatnie, jeżeli wynika to z umowy albo z okoliczności.
- Zleceniobiorca nie posiada statusu pracownika.
- Zleceniobiorca może powierzyć wykonywanie umowy zlecenia osobie trzeciej – nie jest wymagane osobiste jej wykonywanie.
- “W umowie zlecenia mogą wystąpić cechy kierownictwa i podporządkowania, choć nie takie same, jak w zależności właściwej dla stosunku pracy (art. 22 § 1 i § 1[1] KP oraz art. 750 KC)” (Wyrok SN - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 11 września 2013 r. II PK 372/12).
- Zleceniobiorca nie podlega obowiązkowi ewidencji czasu pracy – odmiennie niż w przypadku umowy o pracę. Istotne jest jednak określenie, na jakiej podstawie zostanie wypłacone wynagrodzenie.
CZYM RÓŻNI SIĘ UMOWA ZLECENIA OD UMOWY O PRACĘ?
Umowa zlecenia a umowa o pracę - podstawa prawna
Umowa o pracę została uregulowana w Kodeksie Pracy, zaś Umowa Zlecenia w Kodeksie Cywilnym, więc podlegają osobnym rygorom prawnym. Co istotne, do umów o pracę - w zakresie nieuregulowanym w Kodeksie Pracy – stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu Cywilnego.
Umowa o pracę powinna być zawarta w formie pisemnej, zaś umowa zlecenie - może być zawarta w każdej formie (np. ustnie).
Umowa zlecenia a umowa o pracę - strony
Stronami umowy o pracę są pracodawca i pracownik, zaś umowy zlecenia – zleceniodawca (dający zlecenie) i zleceniobiorca (przyjmujący zlecenie).
Umowa zlecenia a umowa o pracę - zakończenie współpracy
Dla każdej z umów przewidziano inne tryby ich rozwiązania. Kodeks Pracy przewiduje aż 3 tryby – wypowiedzenie, porozumienie stron oraz rozwiązanie umowy o pracę w trybie natychmiastowym (bez wypowiedzenia). Kodeks Pracy przyznaje niektórym kategoriom pracowników ochronę przed wypowiedzeniem i/lub rozwiązaniem umowy o pracę. Kodeks Cywilny nie zapewnia takiej ochrony, a rozwiązanie umowy zlecenia jest możliwe w każdym czasie - nie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów.
Dodatkowo:
- W ramach umowy o pracę, pracownik musi osobiście świadczyć pracę, co nie jest wymagane w przypadku umowy zlecenia. Strony mogą zastrzec w umowie, aby zlecenie było realizowane osobiście, jeżeli jest to uzasadnione, np. charakterem czynności, które zobowiązuje się wykonać zleceniobiorca.
- Za świadczenie pracy, pracownikowi przysługuje co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, zaś za realizację umowy zlecenia – co najmniej minimalna stawka godzinowa.
- Pracownik ma prawo do płatnego urlopu odpowiednio w wymiarze 20 i 26 dni. Zleceniobiorca nie ma prawa do płatnego urlopu, chyba że strony zastrzegą takie uprawnienie w umowie.
- Co do zasady, w umowie zlecenia nie określa się miejsca i czasu wykonywania umowy. Zleceniobiorcy nie obowiązują normy czasu pracy.
- Zleceniobiorca co do zasady nie otrzymuje wynagrodzenia za pozostawanie w dyspozycji zleceniodawcy, zaś za faktycznie wykonane czynności.
- Zleceniobiorca nie podlega kierownictwu zleceniodawcy i nie jest zobowiązany do wykonywania poleceń służbowych na takich zasadach jak pracownik.
- Co do zasady zleceniodawca nie zapewnia zleceniobiorcy narzędzi ani sprzętu, zaś pracodawca zapewnia niezbędne przedmioty (i odzież ochronną) pracownikowi.
Autor: r. pr. Marta Kopeć, Partner Zarządzający
E-mail: m.kopec@kkz.com.pl
Autor: apl. adw. Zuzanna Kosiorowska
E-mail: z.kosiorowska@kkz.com.pl
